Οριοθέτηση ρέματος και αιγιαλού: πότε χρειάζεται και τι περιλαμβάνει

Ένα ρέμα δίπλα στο οικόπεδο ή η θάλασσα μπροστά του αλλάζουν το τι επιτρέπεται να χτίσετε. Η οριοθέτηση δείχνει πού ακριβώς τελειώνει ο κοινόχρηστος χώρος.

Οριοθέτηση ρέματος: πότε χρειάζεται

Τα ρέματα οριοθετούνται με τη διαδικασία του ν. 4258/2014. Η οριοθέτηση απαιτείται πριν από τεχνικά έργα κοντά σε ρέμα και είναι συχνά προϋπόθεση για άδεια δόμησης σε ακίνητο που συνορεύει με ρέμα. Χρειάζεται επίσης σε πολεοδομικές μελέτες, σε έργα διευθέτησης και σε δρόμους που περνούν ρέματα.

Σε ρέμα που δεν έχει οριοθετηθεί, η δόμηση κοντά του επιτρέπεται μόνο κατ' εξαίρεση: με αίτηση του ενδιαφερομένου γίνεται προσωρινή οριοθέτηση από την Υπηρεσία Δόμησης. Γι' αυτή χρειάζεται υδραυλική μελέτη για όλη τη λεκάνη μέχρι το σημείο οριοθέτησης και γραμμές πλημμύρας για περίοδο επαναφοράς 50 ετών, πάνω σε τοπογραφικό διάγραμμα, που ελέγχει η Τεχνική Υπηρεσία της Περιφέρειας. Η δόμηση επιτρέπεται εκτός των γραμμών πλημμύρας και στις αποστάσεις που ορίζει ο νόμος.

Τι περιλαμβάνει ο φάκελος οριοθέτησης

  • Τοπογραφικό διάγραμμα οριζοντιογραφικό και υψομετρικό, σε κατάλληλη κλίμακα, εξαρτημένο στο ΕΓΣΑ87, με κτηματολογικά στοιχεία όπου χρειάζεται
  • Υδρολογική και υδραυλική μελέτη, με την παροχή πλημμύρας και τις γραμμές πλημμύρας
  • Τεχνική έκθεση για τις γεωλογικές και γεωμορφολογικές συνθήκες, και περιβαλλοντική έκθεση
  • Πρόταση οριοθέτησης με τις οριογραμμές του ρέματος

Τον φάκελο μπορεί να τον εκπονήσει και ιδιώτης, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, με μελέτες υπογεγραμμένες από αρμόδιους μηχανικούς. Μετά τις γνωμοδοτήσεις των υπηρεσιών και του δήμου, η οριοθέτηση επικυρώνεται από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση ή το αρμόδιο Υπουργείο, ανάλογα με το ποιος εξέτασε τον φάκελο, και η πράξη δημοσιεύεται μαζί με το τοπογραφικό.

Το έδαφος κάτω από τα δέντρα

Η υδραυλική μελέτη είναι τόσο καλή όσο το ανάγλυφο της κοίτης και των πρανών. Τα ρέματα έχουν σχεδόν πάντα πυκνή βλάστηση, όπου η φωτογραμμετρία βλέπει μόνο τις κορυφές των δέντρων. Εκεί χρησιμοποιούμε LiDAR από drone, που φτάνει στο έδαφος ανάμεσα από τα φύλλα, και συμπληρώνουμε με μετρήσεις GNSS και γεωδαιτικού σταθμού στην κοίτη. Όπου υπάρχει νερό, η κοίτη μετριέται και με βυθομετρία. Στα Άγραφα φτιάξαμε έτσι το μοντέλο εδάφους για την υδραυλική μελέτη οριοθέτησης ρέματος μέσα σε ορεινό οικισμό. Δείτε το έργο του ρέματος στα Άγραφα.

Αιγιαλός και παραλία

Αιγιαλός είναι η ζώνη της ξηράς που βρέχεται από τις μεγαλύτερες συνήθεις αναβάσεις των κυμάτων, και παραλία η ζώνη ξηράς που προστίθεται σε αυτόν. Είναι κοινόχρηστα και ο καθορισμός τους επηρεάζει τη δόμηση, τις μεταβιβάσεις και κάθε χρήση κοντά στη θάλασσα. Σήμερα ισχύει ο ν. 5092/2024.

Οι γραμμές καθορίζονται από Επιτροπή σε επίπεδο περιφερειακής ενότητας, με πρόεδρο τον προϊστάμενο της Κτηματικής Υπηρεσίας, μετά από αυτοψία και με βάση κριτήρια όπως η μορφολογία της ακτής, η βλάστηση και τα στοιχεία κυματισμού. Για τον παλαιό αιγιαλό λαμβάνονται υπόψη ίχνη στο έδαφος, αεροφωτογραφίες και παλιοί χάρτες. Η απόφαση αποτυπώνεται σε ορθοφωτογραφίες του Κτηματολογίου και δημοσιεύεται στο ΦΕΚ. Αν υπάρχει λάθος ή αλλαγή, γίνεται επαναχάραξη: ιδιώτες μπορούν να τη ζητήσουν από την Κτηματική Υπηρεσία με τεχνική έκθεση, τοπογραφικό της ζώνης και, όπου αφορά τη δική τους ιδιοκτησία, τους τίτλους.

Τι δίνουμε εμείς

Ο δικός μας ρόλος είναι η τοπογραφική βάση: το οριζοντιογραφικό και υψομετρικό τοπογραφικό σε ΕΓΣΑ87, το μοντέλο εδάφους, οι διατομές της κοίτης και, στην ακτή, η αποτύπωση της ζώνης. Την υδραυλική μελέτη, τις εκθέσεις και την πρόταση οριοθέτησης τις συντάσσουν οι αρμόδιοι μελετητές, με τους οποίους συνεργαζόμαστε για τις διατομές και το μοντέλο που χρειάζονται.

Τι χρειάζεστε / βήματα

  • Τη θέση του ακινήτου ή της περιοχής μελέτης, τους τίτλους και, αν υπάρχει, τον ΚΑΕΚ
  • Έλεγχο αν το ρέμα ή ο αιγιαλός έχει ήδη οριοθετηθεί και με ποια πράξη
  • Τοπογραφική αποτύπωση της ζώνης, με LiDAR όπου υπάρχει βλάστηση και βυθομετρία όπου υπάρχει νερό
  • Για ρέμα: συνεργασία με τον υδραυλικό μελετητή για τις διατομές και το μοντέλο εδάφους
  • Παράδοση του τοπογραφικού και των αρχείων για τον φάκελο

Αν το ακίνητο ή η μελέτη σας αγγίζει ρέμα ή θάλασσα, στείλτε μας τη θέση για να δούμε τι έχει ήδη οριοθετηθεί και ποια τοπογραφικά στοιχεία χρειάζεται ο φάκελος.