Πράξη εφαρμογής: τι σημαίνει για το ακίνητό σας όταν μπαίνει στο σχέδιο

Πότε συντάσσεται

Η πράξη εφαρμογής είναι το εργαλείο του ν. 1337/1983: συντάσσεται για ακίνητα που εντάσσονται για πρώτη φορά στο πολεοδομικό σχέδιο ή σε περιοχές όπου το σχέδιο επεκτείνεται. Με πράξη εφαρμογής υλοποιούνται και οι πολεοδομικές μελέτες του ν. 2508/1997 και τα σημερινά Ρυμοτομικά Σχέδια Εφαρμογής. Οι διατάξεις της υπάρχουν σήμερα στον Κώδικα Χωροταξίας – Πολεοδομίας (ν. 5306/2026, άρθρα 139 και 144).

Για τα παλαιότερα σχέδια, που εγκρίθηκαν με το σύστημα του ν.δ. 17.7.1923, τα οικόπεδα προσαρμόζονται με άλλες πράξεις: πράξεις τακτοποίησης και αναλογισμού.

Τι καθορίζει για κάθε ιδιοκτησία

• το τμήμα που αφαιρείται ως εισφορά σε γη για κοινόχρηστους χώρους
• τα τμήματα που μετατρέπονται σε εισφορά σε χρήμα
• τα τμήματα που ρυμοτομούνται για δρόμους, πλατείες και κοινωφελείς χώρους
• τις τακτοποιήσεις, προσκυρώσεις και συνενώσεις, ώστε να προκύψουν άρτια οικόπεδα

Η εισφορά σε γη είναι κλιμακωτή: ξεκινά από 10% για το τμήμα έως 500 τ.μ. και φτάνει το 50% για το τμήμα πάνω από 10.000 τ.μ., με ειδικές κλίμακες σε ορισμένες περιοχές. Η πράξη συνοδεύεται από κτηματογραφικό διάγραμμα και κτηματολογικό πίνακα με τα στοιχεία κάθε ιδιοκτησίας. Για διαφορές αξίας και για ό,τι χάνεται, όπως δέντρα και περιφράξεις, ο νόμος προβλέπει αποζημιώσεις.

Δηλώσεις, ενστάσεις και κύρωση

Οι ιδιοκτήτες υποβάλλουν δηλώσεις ιδιοκτησίας στον Δήμο. Όταν η πράξη συνταχθεί, καλούνται να τη δουν και να υποβάλουν ενστάσεις μέσα στην προθεσμία της πρόσκλησης. Κατά κανόνα κυρώνεται με απόφαση του Περιφερειάρχη (στα Ρυμοτομικά Σχέδια Εφαρμογής, με την ίδια απόφαση που εγκρίνει το σχέδιο) και καταχωρίζεται στο Κτηματολόγιο ή μεταγράφεται στο υποθηκοφυλακείο. Η ανάρτηση είναι η καλύτερη στιγμή να ελέγξετε αν η πράξη αποτυπώνει σωστά το ακίνητό σας.

Αν η κυρωμένη πράξη έχει λάθος

Μετά την κύρωση η πράξη γίνεται οριστική. Αν όμως έχει λάθος, για παράδειγμα λάθος εμβαδόν, ιδιοκτησία γραμμένη σε άλλον ή τίτλο που δεν λήφθηκε υπόψη, διορθώνεται κατ' εξαίρεση με διορθωτική πράξη εφαρμογής (ν. 5306/2026, άρθρο 144 παρ. 7ε), για λόγους νομιμότητας ή για πλάνη περί τα πράγματα. Πότε επιτρέπεται και τι χρειάζεται εξηγούμε στον οδηγό Διορθωτική πράξη εφαρμογής.

Τι κάνει ο τοπογράφος

• Αποτυπώνει την περιοχή και τις ιδιοκτησίες σε ΕΓΣΑ87 και συντάσσει το κτηματογραφικό διάγραμμα
• Ταυτίζει κάθε ιδιοκτησία με τους τίτλους και τις δηλώσεις ιδιοκτησίας
• Υπολογίζει τα εμβαδά, τις εισφορές σε γη και τα τμήματα που ρυμοτομούνται ή προσκυρώνονται
• Συντάσσει τα διαγράμματα που χρειάζονται για την καταχώριση στο Κτηματολόγιο

Για έναν ιδιοκτήτη, το πρακτικό ερώτημα είναι απλό: τι σας χρεώνει η πράξη και αν αυτό συμφωνεί με το ακίνητο που έχετε. Μετράμε το ακίνητο και το συγκρίνουμε με την πράξη, ώστε εσείς και ο δικηγόρος σας να ξέρετε αν υπάρχει λάθος.

Τι χρειάζεστε / βήματα

• Τους τίτλους ιδιοκτησίας και τον ΚΑΕΚ, αν το ακίνητο έχει κτηματογραφηθεί
• Τα στοιχεία της πράξης που σας αφορά: διάγραμμα, πίνακα και απόφαση κύρωσης, αν έχει κυρωθεί
• Μέτρηση του ακινήτου και σύγκριση με τα εμβαδά της πράξης
• Αν υπάρχει διαφορά, συνεργασία με τον δικηγόρο σας για την ένσταση ή τη διόρθωση

Τι κάνουμε εμείς

Στις πράξεις εφαρμογής συντάσσουμε τα τοπογραφικά υπόβαθρα: την αποτύπωση της περιοχής και των ιδιοκτησιών σε ΕΓΣΑ87. Αν η πράξη έχει λάθος, ετοιμάζουμε τον φάκελο της διορθωτικής πράξης.

Αν η περιοχή σας εντάσσεται στο σχέδιο ή έχει ήδη πράξη, στείλτε μας τη θέση και τους τίτλους και θα σας πούμε τι δείχνει. Δείτε τις τοπογραφικές μας εργασίες.